TEB KOBİ TV

KOBİ’lerle ilgili teşvikler son derece önemli, çünkü yatırım yapmanın bir maliyeti var. 5084 sayılı, teşvikle ilgili bir yasa var. Yatırımlar ve istihdamın teşviki ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması ile ilgili halen yürürlükte olan bir teşvik var. Fakat bu teşvikin ömrü bitmek üzere. 2008 yılı sonunda bitiyor. O nedenle 2008 yılının sonuna geldiğimiz şu dönemde, KOBİ’lerle ilgili şu teşvikler var, bu teşvikler var dememiz çok anlamlı olmaz diye düşünüyorum ama bu teşvik yasasının yetersiz olması, belli ihtiyaçları kavrayamaması nedeniyle yeni bir teşvik yasası hazırlandı. Daha henüz yasalaşmadı, tasarı halinde. Ondan bilgi verelim şimdi neler geliyor, neler gidiyor diye. Şimdi Türkiye’de çeşitli teşvikler var KOBİ’leri ilgilendiren, bunlardan bir tanesi nakdi teşvikler. Karşılıksız olarak hibe veya primler şeklinde. Bir kısmı karşılıklı olarak, örneğin uygun koşullu krediler, düşük faizli ve uzun vadeli, bu bir teşviktir. Onun dışında, nakdi teşvikin dışında, bir de vergi teşvikleri söz konusu, örneğin düşük oranda vergi uygulaması, vergi muafiyeti tanınması, hızlandırılmış amortisman, azalan bakiyeler usulüne göre amortisman, vergi kredisi dediğimiz finansman fonu uygulaması, Ar-Ge harcamalarının masraf yazılabilmesi, bazı harcamaların vergiden düşülebilmesi gibi. Bir de KDV teşvikleri var, sermaye mallarına KDV istisnası. Gelişmemiş bölgelere bazı ürünlerde düşük KDV olayı gibi. Bir de gümrük vergisi teşvikleri var, o da ithalat ile ilgili yatırım yapan bir KOBİ’ye makine, teçhizat, hammadde getirdiğinde gümrük muafiyeti sağlanıyor. Bu daha önce de vardı, şimdi yeni çıkacak olan yasada da söz konusu. Bir de gümrük vergisi iadesi olabiliyor. Diğer teşviklerde var düşünülen. Örneğin, kredi garantileri, ekonomik ve ticari riskleri kapsayan bir sigorta, altyapı hazırlanması, ucuz enerji desteği, ayrıcalıklı kamusal anlaşmalar gibi. Türkiye’de geçmiş dönemde de bunlar uzun süre kullanılmıştır. Yeni teşvik sisteminden biraz söz edelim. Yakında tasarı haline gelip, özellikle şu kriz ortamının da ortaya çıkardığı bir takım olumsuzlukları azaltabilmek amacıyla bir yasa çıkması söz konusu. Bunlardan birisi ek SSK primi indirimi oluyor. Kurumlar vergisi indirimi gündemde. Çalışanların eğitim masraflarının karşılanması, yatırım yeri tahsisi, faiz iadesi, öteden beri uygulanan gümrük muafiyeti ve KDV istisnası, ithal edilen mallarla ilgili, yatırım mallarıyla ilgili bunların uygulanması söz konusu. Yeni teşvik sistemini eski teşvik sistemiyle kıyasladığımızda, daha geniş ve farklı bir teşvik sistemi olduğu göze çarpıyor. Örneğin, bu farklılıklar nelerdir diye merak edilebilir. Genel teşvik uygulaması ve özel teşvik uygulaması şeklinde ikili bir teşvikle karşı karşıya kalıyoruz. Örneğin yatırımcılar bölgesel ve sektörel teşvike uygun olmayan bir yerde, yatırım yaptıklarında gümrük vergisi ve KDV istisnasından yararlanabilecekler. Yeni teşvik sisteminde, eski teşvik sisteminden farklı olarak yeni ve ilave yatırımlara da, yeni istihdam yaratanlara da devlet desteği sağlanıyor, bu da çok önemli. Bu uygulama eski teşvik sisteminin en önemli kusurlarından birisiydi. Ancak, yakında yasalaşması beklenilen yeni teşvik sisteminde yeni bir ilave yatırım ile ilgili ilave istihdam yaratanlara da teşvikler sağlanacak. Tekstil tek bölge, doğu ve güneydoğu, kısaca tekstil sektöründe mevcut işletmelerin doğuya ve güneydoğuya taşınmasına öncelik verilecek ve bunlar teşvik ediliyor. Kurumlar vergisi yönünden bir indirim gündemde. Ayrıca Türkiye’nin teşvik yönünden 26 bölgeye ayrılması ve bölgesel teşviklerde yaratılacak farklılıklar ile yatırım kararlarını etkileyecek. Örneğin, Muş’ta yatırım yapana ilave şunlar olacak diye, Bitlis’te yatırım yapana şunlar olacak diyerek, Türkiye’nin her bölgesinde yapılan yatırımlar değil, bölgesel olarak teşvik yatırımlarının kaydırılması, istihdam yaratılması, o ekonomide bir canlılık olması istenilen yerlere ilave teşvikler getirilecek. Bunlar daha açıklanmadı, netleşmedi. Eski sistemden farklı olarak bazı sektörlere ve büyük yatırımlara daha geniş teşvikler verilmesi söz konusu. Örneğin, petrokimya sektöründe 1 milyar YTL’nin üzerindeki, otomotivde üst segmentte 250 milyon YTL’yi aşan yatırımlara, 1 milyar YTL’lik bazı yatırımlara teşvik verilecek. Ayrıca hayvancılık, entegre sera ve meyve-sebze üretimi, seracılık, selüloz ve kağıt üretimi ve havacılık alanlarındaki yatırımlarda teşvik kapsamına alınacak. Daha önce yoktu bunlar. Eski teşvik sisteminde işçi için katlanılacak gelir eki stopajının telkini, yine işçilerden dolayı işverene ait SSK priminin %80’inin hazine tarafından karşılanması gibi, daha çok istihdamı arttırmaya yönelik politikalar yerini daha çok yatırımı arttırmaya yönelik politikalara bırakacak. Yeni teşvik sisteminin daha esnek bir yapıya kavuşturulması planlanıyor. Örneğin, bölgesel ve sektörel teşvikler ile büyük yatırımlara uygulanacak teşvikler kanunla değil, Bakanlar Kurulu’nca alınacak bir kararla gerçekleştirilebilecek. Bu da uygulamada bir süratlilik ve pratiklik sağlayabilecek. Eski teşvik sisteminde yer alan enerji teşvikine yeni sistemde yer verilmesi düşünülmüyor.